Fulton's conditie factor - Karper Idee

Fulton’s conditie factor

 

Waarschijnlijk heb je wel eens gehoord van de Body Mass Index (BMI) voor mensen. Op basis van je leeftijd, geslacht, lengte en gewicht wordt er met de BMI bepaald of je overgewicht hebt of niet. En deze uitkomst is dan een indicatie over hoe het met je conditie gesteld is. Zo kunnen we ook bij vissen een indicatie over de conditie bepalen. Er zijn meerdere methodes om de conditie van vissen te bepalen. Eén ding hebben ze allemaal gemeen: ze gaan altijd uit van een bepaalde lengte (er zijn meerde manieren om de lengte van een vis te meten) en het gewicht van de vis. De moderne methodes zijn gebaseerd op een uitkomst in procenten die gerelateerd zijn aan vooraf gestelde normen. Boven de 100% is te zwaar en onder de 100% is te licht. Nu zijn er meestal voor de vele (gekweekte) soorten karpers geen vooraf gestelde normen wegens te grote diversiteit. Dan komt een oudere methode om de conditie te bepalen weer om de hoek kijken.
Fulton’s conditie factor

Een oudere methode (die stamt uit 1904) is de Fulton Index (K). Deze geeft een waarde gebaseerd op een gezonde spiering die de index van K=1,00 heeft.

De formule van de Fulton IndexDe Fulton Index (K) waarbij W = (Weight) het gewicht in gram en L = (Length) de totale lengte in centimeter
De totale lengte van de vis wordt altijd gemeten met een gespreide staartvin op een plat meetinstrument

Als we de Fulton Index van onze gevangen karpers gaan bepalen is het dus van belang nauwkeurig te wegen en te meten. De totale lengte bepaal je door de karper te meten met een gespreide staartvin, dus niet naar achter geschoven. Het meetlint leg je daarbij plat op de grond en niet op de karper. Wat ons betreft meet je op deze manier altijd de karper, ook als je de Fulton Index niet wilt berekenen. Het wegen doe je zo nauwkeurig mogelijk als de unster is geijkt. Veel digitale unsters geven bijvoorbeeld op 10 gram nauwkeurig het gewicht aan. Analoge unsters zijn vaak onderverdeeld in stappen van 100 gram.

Toepassingen

Door de K-waarde te berekenen, en deze te vergelijken over meerdere vangsten, kan er bepaalt worden hoe de conditie verloopt. Een toename van de K-waarde houdt in dat de karper dikker is geworden, bij een afname dus magerder. Dit zie je niet direct af aan de lengtes en gewichten – een toename in lengte en gewicht kan namelijk toch een afname van de Fulton Index betekenen! De Fulton Index kan je berekenen per karper maar je kan deze ook middelen over een populatie. Hoe je de Fulton Index ook gebruikt, je krijgt in elk geval meer inzicht in de conditie van de aanwezige karpers en het viswater in het algemeen. En dat zonder al teveel moeite, wegen en meten doen de meeste karpervissers toch al standaard.

Per individuele karper
Met de gegevens over de lengte en het gewicht berekenen we de Fulton Index. Stel, we vangen een karper van 76 cm met een gewicht van 15 pond en 200 gram, dan is de Fulton Index: K = 100 x (7700 : 76³) = 1,75. Enkele jaren later vangen we dezelfde vis terug met een K van 1,60. Een afname van de Fulton Index betekent dat de vis magerder is geworden. Oorzaken kunnen zijn dat de karper op zijn retour is door ouderdom, stress heeft door te hoge hengeldruk en/of minder voedsel voorhanden heeft. De Fulton Index levert dus bij individuele vissen meer informatie op als deze meer dan eens kan worden bepaald. Let wel dat karpers met een hoge K-waarde niet perse een betere conditie hebben of gezonder zijn. Sommige kweekkarpers hebben gewoon een kogelronde bouw of kampen met overgewicht.

Spiegelkarper Fulton Index
Het meerdere malen bepalen van de Fulton Index bij dezelfde vis levert informatie op over het verloop van de conditie. Links (2014) was de K=1,61, midden (2015) K=1,71 en rechts (2016) K=1,75. Het gaat conditioneel dus goed met deze fraaie opgroeiende spiegel.
Kleine karpers zijn zeer nauwkeurig te wegen in een emmer water op een digitale (keuken)weegschaal

Populatie
Ook kan er van meerdere karpers uit een viswater, die qua bouw op elkaar lijken, de Fulton Index worden bepaald. Zo hebben we eens uit een putje met jonge, sterk op elkaar lijkende, karpertjes tot 45 cm de Fulton Index bepaald. Deze kwam gemiddeld uit op K=1,45. Een jaar later lag deze waarde wat lager, terwijl opgroeiende karpers juist in waarde moeten stijgen. Een conclusie kan bijvoorbeeld zijn dat er teveel vis op dit putje zit en/of de hengeldruk te hoog is. In dit voorbeeld was er sprake van teveel karpers in verhouding met het aanwezige voedsel. Door het gemiddelde te berekenen van de Fulton Index over een populatie is het simpel om te bewijzen dat het beter, stabiel of slechter gaat met de karpers (en het viswater). Het bepalen van de K-waarde over meerdere karpers is tevens een handige tool om uitzettingen van dezelfde soort karpers, zoals bij de meeste spiegelkarperprojecten (SKP) het geval is, te monitoren. Daarom loont het altijd om een gevangen spiegelkarper, waarvan je vermoed dat deze uit een SKP komt, terug te melden.

Niet meer schatten maar bepalen

Met behulp van karperfoto’s uit een viswater met een bekende Fulton Index kunnen we nu ook het gewicht ervan bepalen. Laad een foto in Photoshop (of een ander fotobewerkingsprogramma) en je kan de lengte van een karper redelijk opmeten. Meet met het liniaal-gereedschap (ruler tool) hiervoor een object met een bekende lengte (zoals een hand, horloge, pols etc.) en verhoud dat naar de lengte van de karper. Je kan de lengte natuurlijk ook met een analoge foto (of digitaal op je monitor) en liniaal bepalen. Met onderstaande afgeleide formule kan je dan het gewicht (W) berekenen omdat de Fulton Index (K) al bekend is. De uitkomst (W) is dan een benadering maar ver zou je er niet vanaf zitten!

Afgeleide formule om het gewicht (W) berekenen. De Fulton Index (K) moet dan reeds bepaald zijn.
Geen extra werk
Bij gebruik van ons logboek wordt de Fulton Index (K) netjes voor je uitgerekend

Aangezien de meeste karpervissers hun vangsten toch al wegen en meten hoef je het alleen nog maar te berekenen. En maak je gebruik van ons gratis te downloaden logboek, dan wordt de Fulton Index zelfs netjes voor je uitgerekend over alle sessies, per sessie en per viswater.

Johan


Publicatiedatum 28-02-2016 / laatste update 06-10-2017

Innovatief en creatief platform voor de karpervisser